Interaktivna simulacija – Sferna ogledala

🔭 Sferna ogledala — uputstvo

Rad sa simulacijom: izaberi da li je ogledalo konkavno (sabirno) ili konveksno (rasipno), pa klizačima podesi žižnu daljinu, udaljenost predmeta i visinu predmeta — ili jednostavno uhvati vrh predmeta na sceni mišem (ili prstom) i prevuci ga. Ispod animacije izaberi oblik predmeta i način prikaza zraka svetlosti. Dugme Resetuj sve vraća sve vrednosti na početne.

Osnovni pojmovi

F — žiža (fokus) ogledala: tačka na optičkoj osi u kojoj se seku zraci paralelni sa osom, posle odbijanja.
C — centar krivine: centar sfere čiji je deo ogledalo. Važi relacija R = 2f (poluprečnik krivine je duplo veći od žižne daljine).
Imaginarni lik = Prividni lik — u različitim udžbenicima se koriste oba naziva za isti pojam: lik koji se ne može uhvatiti na ekranu jer zraci svetlosti stvarno ne prolaze kroz njega (samo njihovi produžeci se seku iza ogledala).

Vrste likova

Konkavno (sabirno) ogledalo može dati realan ili prividan (imaginaran) lik, u zavisnosti od položaja predmeta u odnosu na F i C.
Konveksno (rasipno) ogledalo za realan predmet uvek daje lik koji je prividan, uspravan i umanjen — bez obzira na udaljenost predmeta.

Formule i oznake

1/f = 1/p + 1/l     R = 2f     U = L/P = l/p

f — žižna daljina  |  R — poluprečnik krivine  |  p — udaljenost predmeta od ogledala  |  l — udaljenost lika od ogledala  |  P — visina predmeta  |  L — visina lika  |  U — uvećanje lika (U > 1: uvećan, U < 1: umanjen, znak minus: obrnut lik).

Položaj predmeta kod konkavnog ogledala

p > R — lik je realan, obrnut, umanjen (između F i C).
p = R — lik je realan, obrnut, iste veličine kao predmet (takođe u C).
F < p < R — lik je realan, obrnut, uvećan (iza C).
p = F — poseban slučaj: odbijeni zraci su paralelni, lik se ne formira na konačnoj udaljenosti — lik se nalazi u beskonačnosti.
p < F — lik je prividan (imaginaran), uspravan, uvećan (iza ogledala).

Simulacija ovu klasifikaciju prikazuje uživo u polju "Trenutni položaj predmeta" dok pomeraš klizač ili predmet.